Nowoczesne ciągniki rolnicze pracują obecnie w zupełnie innych warunkach niż konstrukcje sprzed kilkunastu lat. Wyższe ciśnienia robocze, przekładnie powershift i CVT, układy Load Sensing oraz rozbudowana hydraulika sterująca powodują, że olej pełni dziś znacznie ważniejszą funkcję niż wyłącznie smarowanie układu.
W praktyce odpowiednio dobrany olej odpowiada nie tylko za trwałość hydrauliki siłowej, ale również za prawidłową pracę układów sterowania, przekładni oraz elementów ciernych pracujących wewnątrz skrzyni biegów.
Jeden wspólny układ czy dwa niezależne obiegi olejowe?
W starszych konstrukcjach bardzo często stosowano wspólny układ hydrauliczno-przekładniowy, gdzie jeden olej pracował jednocześnie:
- w hydraulice roboczej,
- skrzyni biegów,
- tylnym moście,
- układzie mokrych hamulców.
W nowoczesnych ciągnikach coraz częściej spotyka się jednak dwa niezależne obiegi olejowe:
- osobny dla hydrauliki roboczej,
- osobny dla układu przekładniowego.
Nie wynika to wyłącznie z konstrukcji samego ciągnika, ale przede wszystkim z różnic w wymaganiach obu układów.
Układ hydrauliczny i przekładniowy pracują w innych warunkach
Układ hydrauliczny wymaga przede wszystkim:
- bardzo wysokiej czystości oleju,
- stabilnej lepkości,
- odporności na pienienie,
- ochrony precyzyjnych elementów hydrauliki,
- odpowiednich właściwości przeciwzużyciowych.
Natomiast układ przekładniowy pracuje pod wysokimi obciążeniami mechanicznymi i wymaga:
- stabilnych właściwości smarnych,
- ochrony elementów przekładni,
- odpowiednich właściwości ciernych,
- prawidłowej współpracy z mokrymi hamulcami,
- odporności na wysokie temperatury pracy.
Z tego względu jeden uniwersalny olej nie zawsze będzie optymalnym rozwiązaniem dla całego układu.
Współczesna hydraulika jest bardzo wrażliwa na zanieczyszczenia
Nowoczesne układy hydrauliczne stosowane w ciągnikach rolniczych wykorzystują precyzyjne pompy tłoczkowe, zawory proporcjonalne oraz układy sterowania elektrohydraulicznego.
W praktyce nawet bardzo drobne zanieczyszczenia mogą prowadzić do:
- przyspieszonego zużycia pomp,
- niestabilnej pracy hydrauliki,
- problemów ze sterowaniem,
- spadku wydajności układu,
- wzrostu temperatury pracy.
Dlatego coraz większe znaczenie ma nie tylko sam dobór oleju, ale również utrzymanie odpowiedniej klasy czystości oleju podczas eksploatacji.
Dlaczego filtracja oleju ma dziś tak duże znaczenie?
Wielu użytkowników skupia się głównie na regularnej wymianie oleju, pomijając fakt, że współczesne układy hydrauliczne są niezwykle czułe na mikrozanieczyszczenia.
Profesjonalna filtracja oleju hydraulicznego pozwala:
- ograniczyć zużycie pomp hydraulicznych,
- poprawić stabilność pracy układu,
- zmniejszyć ryzyko uszkodzenia zaworów sterujących,
- wydłużyć żywotność oleju,
- ograniczyć ryzyko kosztownych awarii.
Coraz większe znaczenie ma również mikrofiltracja oleju, pozwalająca usuwać bardzo drobne cząstki odpowiedzialne za przyspieszone zużycie elementów hydrauliki oraz układów przekładniowych.
Najczęstsze problemy związane z eksploatacją oleju
W praktyce najczęściej spotykane problemy wynikają z:
- degradacji dodatków uszlachetniających,
- obecności wilgoci i wody,
- niewłaściwej filtracji,
- zbyt długich okresów eksploatacji oleju.
W wielu przypadkach problemy z hydrauliką lub przekładnią pojawiają się znacznie wcześniej niż sama awaria mechaniczna i wynikają bezpośrednio z pogarszającego się stanu oleju.
Podsumowanie
Nowoczesne ciągniki rolnicze wykorzystują coraz bardziej zaawansowane układy hydrauliczne i przekładniowe, które wymagają odpowiednio dobranego oraz utrzymywanego w wysokiej czystości oleju.
Dlatego ogromne znaczenie ma nie tylko dobór właściwego oleju, ale również odpowiednia filtracja oleju hydraulicznego oraz regularna kontrola jego stanu podczas eksploatacji maszyny.